Domaće slikovnice

Dečja šala i zabava

Biblioteka celina Jovana Davidovića (1925 − 1977), bibliofila, kolekcionara i kartofila, u vlasništvu Gradske biblioteke „Vladislav Petković Dis” u Čačku nalazi se od 1979. godine. Posebnu vrednost ovoj ličnoj biblioteci, koja ima status kulturnog dobra od velikog značaja, daju dragocene stare i retke publikacije, obimna leksikografska građa na preko 90 jezika sveta, zanimljiva zbirka Biblija u različitim prevodima i bogate tematske kolekcije iz različitih oblasti ljudskih saznanja koje je Davidović sakupljao u skladu sa svojim čitalačkim ukusom. Jedna od njegovih naročitih sakupljačkih preokupacija bile su značajne edicije namenjene najmlađim čitaocima, objavljivane u Jugoslaviji pre Drugog svetskog rata, kao što su: Zlatna knjiga i Nova zora u izdanju Gece Кona, Ružičaste knjige za mladež i Dečji klasici izdavačkog preduzeća Prosveta, Кnjige za malu decu u izdanju Кnjižare S. F. Ognjanovića i dr.

Davidovic slikovnice
Neke od knjiga za decu iz kolekcije Jovana Davidovića

Vredan deo ove biblioteke celine čine slikovnice publikovane na tlu Кraljevine Jugoslavije, uglavnom u trećoj i četvrtoj deceniji 20. veka, kada književnost za decu i mlade znatno dobija i na kvalitetu i na zamahu. Zahvaljujući porodici Davidović, one danas predstavljaju najstarije slikovnice u fondu čačanske Biblioteke. Veoma su retki njihovi primerci u fondovima drugih srpskih biblioteka. Iako ne pružaju mogućnost sistematičnijeg i studioznijeg uvida u produkciju iz tog vremena, one nas podsećaju na to kako su zaista slikovnice rasle, ukazujući na nužnost temeljnijeg bavljenja istorijom prve knjige koja dospeva u ruke budućeg odraslog čoveka.

Decijasala1
Naslovna strana knjige “Dečja šala i zabava”

Jedna od najzanimljivijih slikovnica koja se čuva u ovoj Biblioteci celini je Dečlja šala i zabava, izdanje Sveslovenske knjižanice M. J. Stefanovića i Druga, objavljena je u Beogradu 1926. godine. Kao i u većini tadašnjih slikovnica, i u Dečjoj šali i zabavi, autori nisu navedeni, pa je teško je utvrditi da li se radi o originalnom ili prevedenom delu. Ova Decijasala3publikacija neobičnog formata (16 x 13 cm), spada pre u ilustrovane knjige nego u slikovnice. Bilo da su rađene u tehnici crteža ili su kolorisane, živopisne ilustracije predstavljaju prizore iz detinje svakodnevice koji su na stranicama opevani u didaktičnim katrenima: radost zbog dobijenih poklona, poznanstvo sa bogatstvom biljnog i životinjskog sveta, važnost sticanja zdravih navika, teškoće na putu osvajanja samostalnosti, ali i beskrajno uživanje u bezbrižnoj igri i njenim mogućnostima. Jedna od nenaslovljenih strofa, praćena ljupkom ilustracijom, upravo govori o lepoti i važnosti čitalačkih časova provedenih nad stranicama slikovnica:Decijasala4

Uh, ala je divno dobru knjigu steći,

Pa u krevet leći!

Pa od zore rane tako natenane

Bez šuma i vike, razgledati slike!

Zbog tog direktnog podsticaja na čitanje, koje nas upoznaje sa spoljnim svetom i čini naš unutarnji svet raskošnim, ova knjiga koju su u rukama imali maleni čitaoci gotovo pre jednog veka, zavređuje posebnu pažnju svih onih koji vole slikovnice i prepoznaju njihov mnogostruki značaj, bez obzira na vreme u kome su nastale.

Olivera Nedeljković

Decijasala6

*                *                *

Tekst Olivere Nedeljković o zbirci slikovnica “Priče iz šume” (Pčelica), kao i njenu biografiju, možete pronaći ovde.

 

3 thoughts on “Dečja šala i zabava”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.